AHKİB BAŞKANI AYTEK: AB'nin Ekotasarım Düzenlemesi Oyunun Kurallarını Değiştiriyor
“Türk Firmaları Stok, İade ve Yeniden Kullanım Süreçlerini Gözden Geçirmeli”
Akdeniz Hazır Giyim ve Konfeksiyon İhracatçıları Birliği (AHKİB) Yönetim Kurulu Başkanı Aziz Aytek, Avrupa Birliği'nin (AB) döngüsel ekonomi hedefleri doğrultusunda yürürlüğe koyduğu Sürdürülebilir Ürünler için Ekotasarım Tüzüğü'nün (Ecodesign for Sustainable Products Regulation-ESPR) hazır giyim ve konfeksiyon sektöründe üretimden stok yönetimine kadar birçok süreci yeniden şekillendireceğini belirterek, Türk ihracatçısının yeni döneme şimdiden hazırlanması gerektiğini söyledi.
“Sektörün geleceğini ürünün tüm yaşam döngüsü belirleyecek”
Tüzük kapsamında 19 Temmuz 2026 itibarıyla büyük ölçekli işletmeler için satılamayan tekstil ürünleri, giyim aksesuarları ve ayakkabıların imhasına yönelik yasağın uygulanmaya başladığını hatırlatan AHKİB Başkanı Aziz Aytek, söz konusu düzenlemenin AB pazarına ihracat yapan Türk firmaları açısından da önemli sonuçlar doğuracağını ifade etti.
AB'nin kullanılabilir durumdaki ürünlerin atığa dönüşmesini önlemeyi ve ürünlerin ekonomik değerini mümkün olduğunca koruyarak döngüsel ekonomiye kazandırmayı hedeflediğini belirten Başkan Aytek, “Yeni düzenleme, sektörümüzde üretim miktarının yanı sıra ürünün yaşam döngüsünü ve satış sonrasındaki sürecini de stratejik açıdan önemli hale getiren yeni bir dönemin kapısını aralıyor. AB'ye ihracat yapan firmalarımızın bu dönüşümü bir yükümlülükten öte, küresel rekabette güçlerini artıracak önemli bir fırsat olarak değerlendirmesi gerekiyor.” dedi.
Düzenlemenin temel yaklaşımının kullanılabilir durumdaki ürünlerin doğrudan atığa dönüşmesini önlemek olduğunu kaydeden Aytek, yeniden satış, outlet kanalları, bağış, yeniden kullanım, onarım ve yenileme gibi alternatiflerin daha fazla önem kazanacağını belirtti. Aytek, “Bir ürünün ilk satış kanalında alıcı bulamaması, onun ekonomik değerini kaybettiği anlamına gelmez. Yeniden satış, farklı pazarlama kanalları, bağış, onarım ve yenileme gibi yöntemlerle ürünün yaşam süresi uzatılabilir. Buradaki temel amaç, ürünün mümkün olduğunca uzun süre ekonomik değer üretmesini sağlamaktır.” diye konuştu.
“Çevresel performans, izlenebilirlik, kaynak verimliliği ve döngüsel ekonomi kriterleri belirleyici”
Türk hazır giyim ve konfeksiyon sektörünün AB pazarındaki güçlü konumunu koruyabilmesi için sürdürülebilirlik alanındaki dönüşümünü hızlandırması gerektiğini vurgulayan Aytek, firmaların stok yönetimi, iade süreçleri, yeniden kullanım ve ürün yaşam döngüsüne ilişkin uygulamalarını şimdiden gözden geçirmesinin önem taşıdığını söyledi. Aytek, “Küresel hazır giyim ticaretinde rekabet artık yalnızca fiyat, kalite ve teslimat süresi üzerinden yürümüyor. Çevresel performans, izlenebilirlik, kaynak verimliliği ve döngüsel ekonomi kriterleri giderek daha belirleyici hale geliyor. Türk hazır giyim sektörünün güçlü üretim altyapısını sürdürülebilirlik kapasitesiyle desteklemesi, AB pazarındaki konumumuzu korumamız ve yeni fırsatları değerlendirmemiz açısından kritik önem taşıyor.” değerlendirmesinde bulundu.
“Temmuz ayında ihracatımız yüzde 39,3 artışla 68,4 milyon dolara ulaştı”
AHKİB'in temmuz ayı ihracat performansını da değerlendiren Başkan Aytek, bu dönemde ihracatlarını geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 39,3 artırarak 68,4 milyon dolara ulaştırdıklarını belirtti.
Yılın yedinci ayındaki bölge ihracatını ürün grupları ve ülkelere göre ele alan Başkan Aytek şunları söyledi: “Temmuz ayı ihracatımızda kadın dış giyim 22,4 milyon dolarla yüzde 33 pay alarak ilk sırada yer aldı. Bunu 21,7 milyon dolarla yüzde 32 paya sahip erkek dış giyim ürünleri izledi. Giyim aksesuarları ihracatımız ise yüzde 151 artışla 4,3 milyon dolara yükseldi. Bu tablo, ürün çeşitliliğimizin ve katma değerli üretim kapasitemizin ihracat performansımıza güçlü katkı sunduğunu gösteriyor.
Ülke bazında ihracatımızda Kazakistan, 11,5 milyon dolar ve yüzde 17 payla ilk sırada yer aldı. Kazakistan'ı 8,5 milyon dolar ve yüzde 13 payla Hollanda, 7,4 milyon dolar ve yüzde 11 payla Tacikistan takip etti. Bu dönemde Kazakistan'a ihracatımız yüzde 50, Tacikistan'a yüzde 266, Irak'a yüzde 61, Macaristan'a yüzde 1.377, Belarus'a yüzde 4.113 ve Ukrayna'ya yüzde 1.191 oranında arttı. Farklı pazarlarda yakaladığımız bu güçlü artışlar, ihracatımızı çeşitlendirme ve farklı coğrafyalardaki fırsatları değerlendirme stratejimizin somut sonuçlarını ortaya koyuyor.”
Ocak-Temmuz 2026 döneminde AHKİB'in toplam ihracatının yüzde 27 artışla 357,4 milyon dolara ulaştığını vurgulayan Başkan Aytek, yıllıklandırılmış verilere göre ihracat hacmini 628,1 milyon dolar düzeyine taşıdıklarını ifade etti.
